Zindeganiyî Dunasnameyî / Rûjhat Esîman. Bi lehçeya Şêxbizinî / Lekî

0
1.655 views

Zindeganiyî Dunasnameyî

Xwêza yan Xwîda, canî didî wêt û spaskirdinê yekegînet derdikefî we hole: digîrê. Çünde heft mîlyar kest, çewi xwet ewdikerê û le girdit dingerê. Büçik ê. Xeylî lazim e ke manayî widê ey îsangel, tiştgel, dengel, dîyarîgel… Welê le mezgit wîşigî nîye ke wenaw wikerê. Le girdi gögelit henî deng dîyaye… Kurem… Dötem… We qurwani çewit wim, püzit wim… Ey wîşigel le mezgê tu diwin we yek, le naw nosyongeli razverî-şanverî diçin dîyan û mezgit, hüşit wîyergel dixwazin derxin ver çaw. Herençine, salgel we zü eldivigirî û wîşigel, manegel dikerine veri xwêyan. Le xeyalistanê tu dûnyayî we ey wîşige û vitingel ew dîyay awakirdin: hawa tu gewre yê. Werî diçê. Le dêye, rîye, küye digerdê. Verdi dalik û bawikit diçê hemi cî. Hercî ra fehmkirdine baş e. Eynî wîşigeli zwane fehm dikerê û eçe û eçe ditanê ciwaw widê. Welê… Rûjî bawikit fehm nekerdê. Wîşê, çe diwîşaye? Zwanî bîyanî wî. Verdi ayimî nenas qiseyî dikera. Qisekerê zwanê bîyanîye, ra tu engirî û vit: “Adin ne evlat?” Tu netanistê tiştî wîşê û şerm kirdê. Ayime, desti xwê da bani pîli bawikit û vit: “Hadî bîrader bu çuvallari taşi sen.” û çig. Tiştî nerast hewî. Yekcar wî ke tu bawikit eçe diyê. Barî nenas le dilit sengî wî û maneyî netanistê widê eye. Bawikit ew rûje, dê saet çiwal kîşa û bar kird. Tu ew rûje le girdi xwet dingirayê û bawik û zarûgelîyan çünde xeraw lêtan dingiran. Zindeganî le îre ciyî diwa… Hewa guman nêkerayê ke her îsan yeksan e. Le naw serit pirsnîşangel rûj we rûj zêde diwan. Dalikit diwîşa “weki tirkel pêk win, kifirî mekerin…”, “Apûwet diwîşa “weki tirkel eywîne karîkim hewa…”, hemrîyet diwîşa “dilgirtigîkem tirk hewa…”… Eyî eçe vit, ewî eçe vit, welê tu netanistê maney ey wînigê bîhunere fehm wikerê. Wextê çigîni xwendegahit dîyay. Bawikit guman dikera we qölî… Perê newî. Çige mali mîmikit û verigê sîye yê kurê mîmiket hawird. Kurê mîmikit xwendegahe verce du sal baş kirdiwî. Verige kemî dirag wî welê dalikit ewe dürandiwî. Şwarê cejnê parigîne û kewşê naylonet kirdê yê û verdi bawikit keftê riyê xwendegahe. Çendikî le pîştit, desmalî le qirfanit û şanigî le qirfanê düya şwaret, tu ha le riyê xwendine yê. Bawikit le derige da û îwe qûm wîn xwenîgahe. Mualîme lista pa û wexêrhatin kird. Mualîme lêt pirsî welê tu şermker wiyê. Zwanî bîyanî nêzanayê. Hemi zarû le xwenîgahe wêt kenîn. Tu we xwet, zwanit, çermit, bawikit, dêyit şerm kirdê, qûme bini zemî wiyê. Ne xweşit we zwanit dîyata ne îj xwet, nasnamey xwet. Çünkî her kes le îwe vîneyi din dingiran. Hemi hemrîgeli Kirmancit xwendegahe düya xwenîgahê 8-egîne dihîlan û diçan we karî le nawendê şêre yan dîye. Tu eyane gî diwînayê û guman dikerayê. Hera le Kirmancgel îj mualîm, nûjdar, perister, hunermend dernêkefa? Televîzyongel we zwanî din wî, gûranîgel, radyongel, we tu ew dür wî, bîyanî wî… Hatê zanistgahe û belişayê we xwendini kîtiwgel ke le ser cîwaknasî, zemînasî, zwannasî û ramyarîyê le Tirkîye û dûnya wîyin. Her xwendin tu diwera ra rastiyî û her rastîye dîyara ra tu. Şermgelit rast newîgin. Girêdanê îwe û ciyê zindeganîyetan dixwazayê wiyarê we yek û mane/sebeb çî ye wizanê. Fehmê dikerayê ke Kirmancgel du nasnameyîyan hestin û ey herdu nasname la yek zindeganî firê wîyin, zîde wîyin. Sîstemî hewî ke Kirmancgel diawîta naw nezanîye, naw xwênenasîye, naw zindeganiyî ewşarag. Tu we xwendin, lêkelîn, neheqîye dixwazayê wiyarê ver çewgeli îsangel ke ey zindegî wîyata xaskirdin. Welê ewane… Wîge regezperistê tirkel. Wîge qiseker û xawindê tirkîye welê kem kem îj wîge bîyaniyê zwani xwê. Le naw du zindeganî, Kirmancgel nasnamey xwê çünde küyî diwînî, nasnamey tirkel çünde “bannasname” diwînî. Eye îj, we rû ramyariyê asîmîlasyone derkeftiwî hole. Diwîşê ey pergale ha wiyaye wecîkirdin… Û tu dest diawîtê ra ey nerastîye…

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments